Nog eventjes de leidingen doorspoelen en dan kunnen de gasten komen!

De zon laat zich voorzichtig zien, de temperatuur stijgt langzaam, het is lente en het vaarseizoen staat weer voor de deur. Het schip wordt uit haar winterstand gehaald en binnenkort komen de eerste gasten weer. Dus tijd voor de laatste voorbereidingen, zoals bijvoorbeeld even alle leidingen doorspoelen. Heb jij al preventieve maatregelen genomen tegen de groei van legionella aan boord? En weet je waar je op moet letten?

Hoe ontstaat legionella?

Stilstaand water in de leidingen kan een broedplaats vormen voor de legionellabacterie, die bij inademing van verneveld water ernstige longinfecties kan veroorzaken. Gelukkig kan besmetting eenvoudig worden voorkomen door tijdig voorzorgsmaatregelen te nemen.

Legionella gedijt in stilstaand water bij temperaturen tussen de 25 en 50 graden Celsius. De bacterie kan zich ophopen in de biofilm aan de binnenzijde van leidingen, vooral in zachte materialen zoals tuinslangen maar ook aan de binnenkant van leidingen en tanks. Risico’s aan boord van schepen doen zich vooral voor in:

• Leidingen die lange tijd niet zijn gebruikt. Lang stilstaand water vergroot de kans op besmetting. Waterleidingen die langere tijd niet zijn gebruikt, vormen een hoger risico.
• Waterleidingen die blootstaan aan opwarming boven 25°C Biofilm in leidingen is een voedingsbodem. Legionella hecht zich gemakkelijk aan de binnenkant van leidingen en tanks. Denk ook aan een geïsoleerde warm water leiding die per ongeluk tegen een koud water leiding aanligt.
• Vulslangen die in de zon liggen aan dek. Tuinslangen en zachte leidingen verhogen het risico. Zachte materialen bevorderen biofilmvorming en bacteriegroei.
• Drukvaten in warme machinekamers
• Besmetting vindt plaats via waternevel. Vooral douches vormen een groot risico omdat kleine druppels worden ingeademd.
• Lang stilstaand water vergroot de kans op besmetting. Waterleidingen die langere tijd niet zijn gebruikt, vormen een hoger risico.

Maatregelen tegen legionella

Om de kans op legionellabesmetting te minimaliseren, is het belangrijk om de leidingen goed door te spoelen. Zet alle kranen aan boord open, zowel warm als koud en spoel de leidingen door. Voorkom verneveling door de douchekop in een emmer onder water te houden tijdens het spoelen.

Verplichte risicoanalyse

Scheepseigenaren die met personeel of gasten varen, zijn verplicht een risicoanalyse op legionella uit te voeren. Deze analyse brengt de waterinstallatie in kaart, meet temperaturen en bepaalt mogelijke risico’s. Indien nodig moeten preventieve maatregelen en een beheersplan worden opgesteld.

Extra voorzorgsmaatregelen

Naast regelmatig spoelen kunnen aanvullende maatregelen worden genomen, zoals het gebruik van UV-C filters of chemische desinfectie. Dit kan helpen om de bacterie structureel te bestrijden en de veiligheid aan boord te waarborgen.

Door proactief te handelen en de leidingen en vulslang voor én tijdens het vaarseizoen grondig door te spoelen, wordt het risico op legionellabesmetting verkleind.

Format legionella risico analyse van het RI&E

Brochure legionella